Labels

English (13) Vietnamese (10)

Sunday, May 4, 2014

RỪNG (Nguyễn Tuấn Khanh) (1941 - Nam Vang)



RNG (NGUYN TUN KHANH)

Sinh: 1941 Nam Vang, Cao Miên.
Tt nghip Trưng Cao Đng MThut Huế năm 1964.

Hoạ sĩ RỪNG - Nhà văn KINH DƯƠNG VƯƠNG - Nhà thơ DUNG NHAM


Mùa hè 1989, chúng tôi sa li ni tht căn nhà s142 Đng Khi, Qun 1, Sài Gòn, dđnh m  tim  bán hàng mnghsơn mài và nhc cdân tc. Chúng tôi đt tên ca tim là TDO, theo tên đưng này trưc năm 1975. Vì các cơ ssn xut sơn mài giao hàng tr, chúng tôi chmi bày mt ít nhc cdân tc ca Vĩnh Tun, cu giáo sư trường Quc Gia Âm Nhc Huế.

Đúng lúc y, nhà thơ Nguyn Phan Thnh gii thiu hosĩ Rng, bn anh, đến trin lãm tranh.

Ca tim tuy mi sa li, nhưng nhm mc đích khác, nên không tht thích hp vi mt phòng trin lãm hi ho, tuy nhiên, trong hoàn cnh khó khăn, mi ngưi chp nhn stương đi, nên cuc trin lãm đưc tiến hành nhanh chóng.

Cuc trin lãm mang tên: PHÒNG TRANH MÙA H. Rng trưng bày 60 bc tranh sơn du trên giy. Vào lúc này sơn du và giy vđt và hiếm, nên Rng sdng báo mthut Liên Xô khA4, A5, li dng màu in trên giy ha báo làm nn đtiết kim sơn du.

Đtăng cưng ánh sáng cho phòng trin lãm, chúng tôi treo thêm ba bóng đèn tròn 150 watts. Lúc đó chưa có đèn chiếu halogen.  

Đúng 10 gisáng ngày 22-6-1989, tt cđèn trong phòng vt tt. Rng đc bài thơ "Phòng Trin Lãm Tt Đèn. Pháo n. Các bc rèm vén lên, đèn li bt sáng, quan khách và thân hu đưc mi vào thưng ngon các tác phm mi ca Rng.Phòng Trin Lãm ca chúng tôi nhquá, không đchcho tt cmi ngưi. Khách mi đng cht hai bên đưng, tNhà Hát Thành Phđến góc đưng Đng Khi và Lê Thánh Tôn, có lkhông dưi 500 ngưi. Rt nhiu ngưi hôm đó không vào xem tranh đuc. Khách đến, không riêng hosĩ, còn là các văn nghsĩ, nhà báo, nhc sĩ, giáo sư, trí thc ca thành ph. Mi ngưi xúc đng trưc mt skin mi.


GIỌT LỆ - Sơn dầu/giấy - 34cm x 26cm



Lut sư Đoàn Thanh Liêm, mt nhà hot đng chính trvà thanh niên trưc 1975 gn nơ chn hai bc. Đó là ln đầu ông sưu tp tranh.

Các nhà sưu tp đã mua trên 2/3 bc trên tng s60 tranh trưng bày. Chriêng ba nhà sưu tp Đài Loan đã mua gn hết stranh nói trên, trong đó có bc CHIN TRANH VÀ TÔI. Chnhân mi bc tranh này là Kiến Trúc Sư Trn Đi Hùng (Chen Wen Chung). Mua đưc bc này vi giá 400 đô la M, ông mng quá, ôm bc tranh nhy múa quanh phòng tranh. Đó là phác tho ca mt tác phm ln hơn sau này.

CHIẾN TRANH VÀ TÔI - Sơn mài - 152cm x 160cm


Sau cuc trin lãm đu tiên thành công, chúng tôi bý đnh mtim bán hang mnghsơn mài. TDO chính thc trthành PHÒNG TRANH TDO.

Rng (tên tht: Nguyn Tun Khanh), sinh năm 1941 ti Nam Vang, Cao Miên. Thân phRng là công chc làm vic ti Nam Vang cho chính quyn Bo HPháp, khi đó đang cai trĐông Dương (ba nưc Vit, Miên, Lào). Sau cuc đo chính ca Nht năm 1945, Pháp đu hàng, Đông Dương lt vào tay Nht. Gia đình ông hi hương vkinh đô Huế. Hc xong trung hc, Rng mun hc mthut nhưng thân phông phn đi quyết lit. Ông cmun Rng hc hành chánh hoc sư phm đđthành công chc  hoc nhà giáo, có nghnghip vng chc. Không thuyết phc đưc b, Rng mo him bgia đình trn vào Sài Gòn hc Trưng Cao Đng MThut Gia Đnh. Ông cđành nhưng b, chp nhn đRng hc mthut, và thuyết phc Rng vhc Trưng Cao Đng MThut Huế cho gn nhà. Rng tt nghip Trưng Cao Đng MThut Huế năm 1964.

Sau 1975, Rng là hosĩ đu tiên min Nam đưc trin lãm cá nhân. Cuc trin lãm mang tên BÌNH MINH MI” đưc tchc ti Hi MThut TP.HCM năm 1987, mt năm sau chính sách “Đi Mi” đưc ban hành. Cuc trin lãm trưng bày 63 bc tranh sơn du trên hobáo Liên Xô khA4, A5, thưc hin theo phong cách biu hin, mang nhiu n ý sâu sc, như bc CÂY GIT L, mi chiếc lá là mt con mt đang rơi l.

CÂY GIỌT LỆ - Sơn mài - 76cm x 60cm


Trong trin lãm "PHÒNG TRANH MÙA H" ti Phòng Tranh TDo, các sáng tác ca RNG đi thng vào nhng cm xúc và suy tư ca con ngưi lúc by gi, gây xúc đng cho ngưi xem và truyn đến công chúng  nhng thông đip mnh m. Nhng thiếu phgy trơ xương ôm đa con đói khát; nhng khuôn mt đàn ông da bc xương, mt nhìn trng trng vào cõi hư vô...Mt schân dung này có thlà bn bè ca hosĩ.

Mt stác phm ca Rng đưc ông David Thomas, mt cu chiến binh Mỹ ở Vit Nam, ChTch Indochina Partnership Program, tuyn chn và đưa vào hai cuc trin lãm:
-       "Nhìn thai phía", trin lãm ti 12 địa đim M (Bo Tàng M Thut Minnesota và  Phòng Trin Lãm Ngh Thut  11 trường đại hc khác) và 7 địa đim Vit Nam (Bo Tàng M Thut Hà Ni, TP.HCM, Hi Phòng, Qung Ninh) t1990 đến 1995.
-       "Nghìn trùng xa cách", đưc trưng bày ti Bo Tàng Smithsonian Institute, Washington DC năm 1995.

CÕI TRĂNG CHÌM - Sơn dầu/giấy - 20cm x 25cm


 PHÒNG TRANH MÙA XUÂN, cuc trin lãm cá nhân ln thhai ca Rng trong năm 1989, cũng ti Phòng Tranh TDo, gm 17 bc tranh sơn du trên b60x80cm và 80x100cm. Phác tho bc "CHIN TRANH VÀ TÔI"đưc chuyn sang sơn du trên b, 80x100cm. Ông vmt khuôn mt ngơ ngác, mm há hc, nhìn cây cu gy đôi trong cnh hoang tàn. Mt tác phm khác, NGƯI HAI NGÀN TUI vchúa Giê Su nhân tgin d, đi mũ lông chim, làm ta liên tưng đến nhng chiếc lông chim trên trng đng Lc Vit. Ln này, mt nhà sưu tp tranh ngưi Áo, làm vic Indonesia, mua gn na stranh trưng bày, trong đó có hai bc này. Chúng tôi mt các thông tin liên quan đến vkhách quí này.

NGƯỜI HAI NGÀN TUỔI - sơn dầu/bố - 80cm x 80cm


Năm 1993, trưc khi sang đnh cư M, Rng trin lãm lot sáng tác mi: PHIÊU DU MNG TƯNG -  BÓNG TI VÀ ÁNH SÁNG, 36 bc tranh sơn màiđưc trưng bày ti Bo Tàng MThut TP.HCM. Nhân xem mt tgiy ra sang hình bhng, Rng bng khám phá ánh sáng trên tgiy biến đi cc kphong phú và linh đng, hoàn toàn không ging bt chình nh nào ngoài đi. Tcm hng này,Rng thc hin lot tranh sơn mài nói trên. Tt cbtranh này được ông Shintaku (Taco), mt nhà sưu tp Nht mua hết.

Năm 1999, trvtM, Rng trin lãm ti Phòng Tranh TDo lot tranh TRÊN TNG THANH KHÍ” gm 16 bc kích thưc 100cmx80cm; 100cmx100cm; 150cmx100cm. Các mng màu ln, rc r, vi các biến chuyn sc đtinh tế. Tôi mun trình bày mt thế gii khác, không ging thế gii hin hu, Rng nói. Lot tranh này da vào các phác tho ct dán khnh(khong 25cmx35cm) Rng đã trin lãm Blue Space Gallery trong Bo Tàng MThut TP.HCM năm 1997.

TẢNG BĂNG CHÌM - Sơn dầu/bố - 120cm x 80cm


Rng tái ngPhòng Tranh TDo năm 2009 vi cuc trin lãm CM TNGƯI Ngm by bc tranh sơn du cùng kích thưc 100cmx170cm. Btranh kli cuc đi ca mt ngưi ntkhi ra đi đến tha dy thì, có ngưi yêu, sinh con đ cái, và cui cùng, tt ccác bà mcùng con đoàn viên trong VƯN XUÂN(bc thby ca btranh). Kết thúc nhân ái và hnh phúc trong bc VƯN XUÂNnhư cnh VUN ĐA ĐÀNG trong mơ uc. Btranh bày t scm phc và tri ân các bà mđã bo tn nòi ging trong sut chiu dài lch snhân loi. Khác vi hai btranh tru tưng PHIÊU DU MNG TƯNG – ÁNH SÁNG VÀ BÓNG TIvà “TRÊN TNG THANH KHÍ”, ln này, Rng vngui và cnh vt rõ ràng. "My năm trước,tôi đã ri mt đt lên tri. Bây gitôi xung đt trli", Rng nói.

VƯỜN XUÂN - Chất liệu tổng hợp/bố - 122cm x 180cm


Btranh này đã trin lãm ti Mcùng năm 2009 vi tên CM TNGƯI M.

Rng thay đi phong cách liên tc. Mi trin lãm là mt lot tranh mi, tsuy tư đến màu sc, to hình đu khác ln trin lãm trưc. Có khách hàng than phin: Tôi ht hơi, không theo ni sthay đi ca ha sĩ này. Rng đáp: Là nghsĩ sáng tác, tôi phi luôn tlàm mi mình   

PHÚT CẦU NGUYỆN THIÊN THU - Sơn dầu/bố - 100cm x 80cm


Ngoài vic sáng tác tranh, Rng còn viết văn (bút hiu: Kinh Dương Vương), làm thơ (bút hiu: Dung Nham).

Rng còn sung sc, còn làm vic chưa biết mt. Ai biết điu gì sny sinh trong đu ông và cây ctrong tay ông stung hoành như thế nào trên nhng tm bố ở ln trin lãm ti?

Xin tm kết lun, Rng là mt hosĩ tài năng, và có nhng đóng góp đáng kcho mthut hin đi Vit Nam.

NGƯỜI CỦA BIỂN - Một trong những sáng tác của Rừng ở Thập niên 60 (Đã bị thất lạc)


San Francisco, March 10, 2014

No comments:

Post a Comment