NGUYỄN XUÂN KHÁNH

Nguyễn Xuân Khánh - Chân Dung Tự Họa - sơn dầu - 46x40 cm

NGUYỄN XUÂN KHÁNH

Sinh: 1969, Hải Phòng

Từ trần: 2001, Sài Gòn.

Thuở nhỏ, Khánh thích vẽ, xin bố mẹ cho học Lớp Năng Khiếu Câu Lạc Bộ Thiếu Nhi TP. Hải Phòng. Tuy bố của Khánh không bằng lòng, nhưng Khánh được mẹ ủng hộ, nên ông cũng phải chiều theo ý hai mẹ con.

Lớp Năng Khiếu Câu Lạc Bộ Thiếu Nhi dạy vẽ các vật dụng quen thuộc như bát cơm, tách trà, chiếc lá...Học sinh phải mất nhiều thời gian để vẽ xong một chiếc. Với Khánh thì việc thực hiện các bài tập thật dễ dàng.

Nguyễn Xuân Khánh - Hoa - sơn dầu - 60x81cm

Nãng khiếu vẽ đưa Khánh đến làm việc cho một nhà sản xuất gốm giả cổ nổi tiếng và khó tính ở đất cảng Hải Phòng. Hoa tay của Khánh giúp Khánh tái hiện các hoạ tiết tinh tế  trên gốm đời Tống, Đường, Nguyên...cho các bản sao. Đấy là một công việc kiếm tiền không tệ. Nhưng Khánh không muốn làm nghề sao chép, Khánh mơ ước trở thành họa sĩ sáng tạo,

Nguyễn Xuân Khánh - Nhà Thờ Ninh Bình - Bột màu - 66x77cm

Thân phụ Khánh là nhà giáo ở Hải Phòng, Ông là bào đệ của nguyên Đại Tá Không Quân Nguyễn Xuân Vinh, Tư Lệnh Không Quân thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm. Thân thế như vậy thật không dễ dàng cho sự nghiệp đứng trên bục giảng ở miền Bắc trong giai đoạn trước 1975. Lý lịch đó cũng khó cho Khánh. Thân phụ Khánh luôn lo nghĩ về chuyện này, vì Khánh có năng khiếu toán, có thể tiến xa trong lãnh vực khoa học. Nhưng với Khánh thì lý lịch không thành vấn đề, Khánh thích vẽ hơn và chỉ muốn thành hoạ sĩ.

Nguyễn Xuân Khánh - Sáng Cao Nguyên - sơn dầu - 83x96cm

Khánh tham gia nhiều triển lãm ở Hải Phòng, triển lãm của thiếu nhi, triển lãm của họa sĩ trẻ và cùng triển lãm vói các hoạ sĩ đã thành danh. Giới văn nghệ sĩ lão thành của Hải Phòng vẫn xem chàng trai trẻ Nguyễn Xuân Khánh như một người bạn văn nghệ.

Nguyễn Xuân Khánh - Nhà Thờ Ninh Bình - sơn dầu - 61x73cm

Năm 1990, trong cuộc triển lãm chung với Họa Sĩ Đào Hải Phong ở Hà Nội, Khánh bán được 2 bức tranh bột mầu với giá 200 USD. Lần đầu tiên Khánh kiếm được tiền bằng tác phẩm của mình, và đó lại là một khoản tiền rất lớn ở miền Bắc lúc bấy giờ.

Nguyễn Xuân Khánh - Thiếu Nữ - sơn dầu - 80x65cm

Năm 1993, Khánh được trao giải thưởng Nguyễn Bỉnh Khiêm của TP. Hải Phòng.

Rồi  Khánh vào làm việc cho Tạp Chí THẾ GIỚI MỚI của Bộ Giáo Dục tại Sài Gòn, năm 1993. Toà Soạn Tạp Chí THẾ GIỚI MỚI chỉ cách Phòng Tranh Tự Do 100m. Do đó, ngay tuần đầu tiên đến Sài Gòn, Khánh đến Phòng Tranh Tự Do và mời chúng tôi xem tranh.

Nguyễn Xuân Khánh - Phố - Bột màu - 55x63cm

Khánh mang đến khoảng 50 bức tranh bột màu và màu nước vẽ trên giấy. Đó là toàn bộ sáng tác của Khánh mang từ Bắc vào. Hầu hết là tranh phong cảnh, vài bức vẽ nhân vật và vài bức vẽ tĩnh vật. Số lượng tác phẩm nói lên sở trường cũng như sự yêu thích của Khánh với thể loại tranh phong cảnh. Đặc biệt là những bức vẽ sông Tam Bạc rất đẹp và truyền cảm.Tam Bạc là con sông chia đôi thành phố Hải Phòng.

Nguyễn Xuân Khánh - Sông Tam Bạc - sơn dầu - 54x73cm

Khánh vẽ dòng sông, với những con thuyền và nhà phố bên sông , với cách nhìn độc đáo của một nghệ sĩ và tình yêu quê hương. Khánh tạo được nét riêng và rất được ưa thích. Số tranh Khánh mang đến Phòng Tranh Tự Do bán được quá nửa ngay trong tháng đầu tiên.

Tôi đề nghị Khánh chuyển sang vẽ sơn dầu. Thật kỳ diệu! Khánh vẽ sơn dầu thành công ngay từ bức đầu tiên. Phong cảnh trong tranh sơn dầu của Khánh sâu, lung linh sống động hơn bột màu nhiều. Những bức tranh chân dung Khánh vẽ rất duyên dáng, cả những bức vẽ hoa và tĩnh vật cũng dễ thương.

 

Nguyễn Xuân Khánh - Tĩnh vật - sơn dầu - 65x75cm

 Khánh phóng những nhát cọ lớn đầy tự tin, mầu sắc tươi sáng và sống động. Khánh sử dụng những màu sống và tương phản như xanh dương, xanh lục, đỏ, vàng... rồi Khánh tạo những khoảng màu trung gian nhẹ nhàng làm sự tương phản trở nên hài hòa, mềm mại. Ngay lập tức, tranh sơn dầu của Khánh đón nhận sự yêu thích của người thưởng lãm và sự chú ý đặc biệt của các nhà sưu tập tranh.

Nguyễn Xuân Khánh - Thiếu Nữ - sơn dầu - 73x54cm

Nghệ thuật của Nguyễn Xuân Khánh là một hôn phối đẹp đẽ của hai trường phái Ấn Tượng và Dã Thú. Dù là cảnh bình minh huy hoàng trên biển hay nắng quái chiều hôm trên ngôi đền chơ vơ , ngọn đồi cô quạnh, cảnh nào cũng rực rỡ, quyến rũ và lãng mạn. Khánh vẽ một cách thoải mái, như một nhạc công điêu luyện làm chủ  nhạc cụ, không còn phải chú tâm đến kỹ thuật để hồn và nhạc hòa quyện. Nhìn Khánh vẽ, tôi cảm thấy Khánh đã quên cây cọ trong tay và trãi cả tâm hồn lên tấm bố.

 

Nguyễn Xuân Khánh - Phong Cảnh - sơn dầu - 83x96cm

Khi hỏi Khánh tại sao thích vẽ phong cảnh hơn các thể loại khác, Khánh trả lời vì Khánh yêu cảnh đẹp, có khi cảnh đẹp làm Khánh xúc động đến muốn tự tử (để được chết giữa giây phút tuyệt vời).

 

Nguyễn Xuân Khánh - Phong Cảnh - sơn dầu - 61x72cm

 Khánh đã nghỉ làm việc ở Tòa Soạn Tạp Chí THẾ GIỚI MỚI để dành thời gian và tâm ý cho việc sáng tác.

Khánh triển lãm trong nước nhiều lần. Lần đầu tiên Khánh triển lãm ỏ nước ngoài tại HS Gallery ở Brussels, Bỉ, năm 1997. Lần thứ hai ở Atrium Gallery,Melbourne, Úc, năm 2000. Cả hai lần triển lãm đều thành công tốt đẹp, cả về tài chánh cũng như công luận.

Nguyễn Xuân Khánh - Sông Tam Bạc - sơn dầu - 69x99cm

Chỉ vài tháng sau cuộc triển lãm lần thứ hai ở Melbourne, ngày 20 tháng 3 năm 2001, Nguyễn Xuân Khánh qua đời sau một tai nạn lưu thông ở Quận 7, Sài Gòn. Khi đó, Khánh mới 32 tuổi.

Nguyễn Xuân Khánh - Chân Dung - sơn dầu - 75x65cm

Từ 1993 cho đến khi mất, Nguyễn Xuân Khánh là Hoạ Sĩ chuyên nghiệp, sống bằng tiền bán tranh. Trong thời gian đó, Khánh vẽ được khoảng 400 tác phẩm, đa số là tranh sơn dầu. 70% số tranh đó đến với các nhà sưu tập thông qua Phòng Tranh Tự Do.

Nguyễn Xuân Khánh - Phong Cảnh - sơn dầu - 83x96cm

Hy vọng sau này sẽ có người nghiên cứu và đánh giá sự nghiệp mỹ thuật của Nguyễn Xuân Khánh đầy đủ hơn.

Nguyễn Xuân Khánh - Tĩnh vật - sơn dầu - 65x75cm

San Francisco

1-October-2014